Ψυχική ανθεκτικότητα: Τι είναι και πως να την αποκτήσεις!

Η ψυχική ανθεκτικότητα είναι η ικανότητα μερικών ανθρώπων να προσαρμόζονται και να ξεπερνούν σημαντικές δυσκολίες και στρεσογόνους παράγοντες της καθημερινότητας, όπως οικογενειακές τραγωδίες, σοβαρά προβλήματα υγείας, οικονομική δυσχέρεια, κ.ά.. Αντί να αφήνουν τα τραυματικά γεγονότα ή τις αποτυχίες να νικήσουν, οι υψηλά ανθεκτικοί άνθρωποι επανέρχονται πιο δυνατοί, αφού έχουν βρει τον τρόπο να επουλωθούν συναισθηματικά και να προχωρήσουν στην ζωή τους. Φυσικά, το να είναι κάποιος ψυχικά ανθεκτικός δεν σημαίνει πως δεν θα βιώσει δυσφορία. Για την ακρίβεια, άνθρωποι που έχουν υποφέρει από σημαντικές δυσκολίες ή τραύμα συχνά βιώνουν ψυχολογικό πόνο και άγχος.

Έρευνες έχουν δείξει πως οι ψυχικά ανθεκτικοί άνθρωποι παρουσιάζουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά: θετική στάση ζωής, οπτιμισμό, ικανότητα να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους και τάση να βλέπουν την αποτυχία ως μία μορφή feedback. Παρόλα αυτά, η ανθεκτικότητα δεν είναι απαραίτητα ένα χαρακτηριστικό προσωπικότητας που κατέχουν μόνο κάποιοι άνθρωποι. Αντιθέτως, η ψυχική ανθεκτικότητα περιλαμβάνει ένα σύνολο συμπεριφορών και σκέψεων που ο καθένας μπορεί να αναπτύξει αφιερώνοντας χρόνο.

Παρακάτω θα βρεις κάποιες στρατηγικές για να αυξήσεις την ψυχική σου ανθεκτικότητα και να καταφέρεις να αναγεννηθείς μέσα από τις δυσκολίες που τυχόν αντιμετωπίζεις:
Δημιούργησε συνδέσεις.

Βάλε σε προτεραιότητα τις σχέσεις σου. Το να έρχεσαι σε επαφή με άτομα που σε κατανοούν σου υπενθυμίζει ότι δεν είσαι μόνος/η στις δυσκολίες. Επικεντρώσου στο να βρεις ανθρώπους άξιους εμπιστοσύνης και συμπονετικούς οι οποίοι αντιλαμβάνονται και αποδέχονται όλα σου τα συναισθήματα, πράγμα που υποστηρίζει την ψυχική ανθεκτικότητα.
Γίνε μέλος μιας ομάδας. Η συμμετοχή σε κοινοτικές δραστηριότητες ή οποιοδήποτε τοπικό οργανισμό προωθεί την κοινωνική στήριξη και μπορεί να σε βοηθήσει να ξανανιώσεις ελπίδα. Ψάξε ομάδες στην περιοχή σου που θα μπορούσαν να σε γεμίσουν με χαρά και να δώσουν νόημα στην ζωή σου.

Καλλιέργησε την ευεξία.

Φρόντισε το σώμα σου. Η αυτό-φροντίδα είναι μία από τις πιο σημαντικές πρακτικές για να χτίσεις ψυχική ανθεκτικότητα. Το να υιοθετήσεις υγιεινό τρόπο ζωής, όπως σωστή διατροφή, επαρκή ύπνο, ενυδάτωση και τακτική εκγύμναση δυναμώνει το σώμα σου με τέτοιο τρόπο ώστε να προσαρμόζεσαι ικανοποιητικά στις στρεσογόνες καταστάσεις.
Απόφυγε βλαβερά υποκατάστατα. Όσο δεαλιστικό κι αν είναι το να πνίξεις τον πόνο σου στο αλκοόλ ή τα ναρκωτικά, δεν είναι ουσιαστικά βοηθητικό, μιας και είναι σαν να προσπαθείς να κλείσεις πρόχειρα μία βαθύτερη πληγή. Προτίμησε να δώσεις στο σώμα σου τρόπους να διαχειριστεί το άγχος παρά να παραβλέψει τα αρνητικά συναισθήματα.

Βρες νόημα.

Κινήσου προς τους στόχους σου. Θέσε ρεαλιστικούς και επιτεύξιμους στόχους και κάνε καθημερινά ό,τι περνάει από το χέρι σου για να τους υλοποιήσεις. Αντί να επικεντρώνεσαι σε στόχους που είναι αδύνατον να υλοποιηθούν, αναρωτήσου τι θα μπορούσες να κάνεις για να φτάσεις και να πετύχεις αυτό που θες. Για παράδειγμα, εάν δυσκολεύεσαι να προσαρμοστείς μετά το διαζύγιό σου, μπορείς είτε να συμμετάσχεις σε κάποια θεραπευτική ομάδα ή να απευθυνθείς σε κάποιον ειδικό που ειδικεύεται σε αυτά τα ζητήματα.
Δράσε προνοητικά. Πολύ σημαντικό και βοηθητικό είναι να αναρωτηθείς τι θα μπορούσες να κάνεις για τα εκάστοτε προβλήματά σου και να δράσεις αναλόγως. Σε περίπτωση που το πρόβλημα που αντιμετωπίζεις είναι πολύ μεγάλο ή δύσκολο, σπάσ’το σε μικρότερα, πιο εύκολα και διαχειρίσιμα κομμάτια. Το να δρας με πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα θα σου δώσει κίνητρο να συνεχίσεις ακόμα και στις πιο δύσκολες περιόδους της ζωής σου.

Ενστερνίσου υγιείς σκέψεις.

Αποδέξου την αλλαγή, διότι οι αλλαγές είναι κομμάτι της ζωής. Αυτό σημαίνει πως κάποιοι στόχοι ή ιδέες σου μπορεί να μην είναι εφαρμόσιμοι σε όλα τα στάδια της ζωής σου. Η αποδοχή ότι τα πράγματα αλλάζουν σε βοηθάει να επικεντρωθείς στις καταστάσεις που μπορείς να αλλάξεις.
Διατήρησε μία ελπιδοφόρα οπτική. Είναι δύσκολο να παραμείνεις θετικός/ή όταν η ζωή δεν πηγαίνει όπως θα ήθελες. Μία θετική οπτική ενδυναμώνει την πεποίθηση ότι θα σου συμβούν καλά πράγματα στο μέλλον. Προτίμησε να σκεφτείς αυτά που θες να πετύχεις παρά να δώσεις βάση στους φόβους σου σχετικά με αυτά.

Τα παραπάνω είναι μόνο ένα δείγμα των στρατηγικών που μπορείς να χρησιμοποιήσεις για να χτίσεις την ψυχική σου ανθεκτικότητα. Τις περισσότερες φορές θα είσαι ικανός/ή να χρησιμοποιήσεις τους δικούς σου πόρους για να πετύχεις αυτά που θες. Όμως είναι πιθανόν να υπάρξουν στιγμές που θα αδυνατείς να το κάνεις. Αυτές τις στιγμές μην διστάσεις να μιλήσεις σε κάποιον ειδικό και να εξερευνήσεις μαζί του τις ικανότητές σου.

Πηγή: APA (2012), Building your resilience, ανακτήθηκε στις 7/6/2020 από https://www.apa.org/topics/resiliencefbclid=IwAR0B2Tqs4mfMatkhmH9i8OEnWh9AklnK5c7SRuxUL-EYaOWDhKib7Q2DeSo

Κείμενο: Βάσο Σοφία, Κλινική Ψυχολόγος, MSc

Previous articleΔομή Ψυχολογικής Διάγνωσης & Υποστήριξης
Next articleΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ:Ευχαριστούμε τους παραγωγούς της Λαϊκής μας για την στήριξη τους στις ανάγκες του Κοινωνικού Παντοπωλείου!

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

I accept the Privacy Policy